Відмінності між версіями «Тадеуш Чацький»

нема опису редагування
| підпис_герба =
}}
'''Таде́уш Ча́цький ''' ({{lang-pl|Tadeusz Czacki}}; {{ДН|28|8|1765}}  — {{ДС|8|2|1813}})  — польський та {{fact|український}} освітянин, економіст, історик, нумізмат. Представник [[шляхта|шляхетського]] роду [[Чацькі|Чацьких]] гербу [[Свинка (герб)|Свинка]]. Народився у [[Порицьк]]у, [[Волинське воєводство (1566—1795)|Волинське воєводство]], [[Річ Посполита]]. Син коронного підчашого [[Фелікс Чацький|Фелікса Чацького]]. Вихованець отця-[[єзуїт]]а [[Фаустин Ґродзіцький|Фаустина Ґродзіцького]]. Останній негородовий [[староста]] [[Новгород-Сіверський|новгород-сіверський]] (1786—1792). Присвятив життя [[просвітництво|просвітництву]] українських земель. Член польської [[Освітня Національна Комісія|Освітньої Національної Комісії]], [[Варшавське Товариство приятелів наук|Варшавського Товариство приятелів наук]]. Після [[поділи Польщі|ліквідації Речі Посполитої]] зазнав переслідувань і утисків з боку російської влади. Співзасновник [[Вища Волинська гімназія|Вищої Волинської гімназії]], так званих ''Волинських Афін'', на основі якої планувалося створити університет (з 1819 року  — [[Кременецький ліцей]]). Зібрав велику Порицьку бібліотеку. Помер у [[Дубно]], [[Волинська губернія]], [[Російська імперія]]. Похований у Порицьку.
 
== Біографія ==
Син коронного [[підчаший|підчашого]] [[Фелікс Чацький|Фелікса Щенсного Чацкого]] та доньки великого коронного канцлера Яна Малаховського Катажини<ref>[http://mariusz.eu.pn/genealogia/rody/malachowscy01.html#G1 Мałachowscy (01)] {{ref-pl}}</ref>. ВУ дитинстві був позбавлений батьківської опіки через арешт із наказу Рєпніна за агітацію проти рівних прав для неуніятів та дисидентів. Мати померла рано (1768 року). Зі старшим братом [[Міхал Чацький|Міхалом]] виховувався у [[Гданськ|Ґданьску]] під опікою стрия&nbsp;— коронного стражника Францішека протягом 5,5 років. [[Порицьк]], захоплений військами Крєчєтнікова, був пограбований, знищений. Після звільнення батька виховувався у родинному домі в Порицьку під опікою отця-[[єзуїт]]а [[Фаустин Ґродзіцький|Фаустина Ґродзіцкого]]<ref>За даними статті про Т. Чацкого &nbsp;— Францішека.</ref> з [[Львівська єзуїтська колегія|Львівського єзуїтського колегіуму]]. В 16-річному віці став практикантом задворних судів у Варшаві; ву цей період вільний час присвячував самоосвіті, часто перебував у бібліотеці Залуських, зблизився з Я.&nbsp;Альбертранді, А.&nbsp;Нарушевичем. За дорученням королівської канцелярії (короля) впорядковував королівський особистий архів, частину коронної метрики. 1784 року став членом Комісії {{lang-pl|Kruszcowej}}, де, незважаючи на молодий вік, розвинув живу діяльність. До 1785 року був останнім негродовим [[Новгород-Сіверський|новгород-сіверським]] [[староста|старостою]]<ref>{{SgKP|VII|255|Nowogród (3)}}.&nbsp;— S.&nbsp;255. {{ref-pl}}</ref>. 1786 року Сейм обрав Т.&nbsp;Чацького (мав посаду новогродського старости) до комісії Коронного скарбу, в якій діяв протягом 7 років<ref name="P4">''Knot A.'' Czacki Tadeusz (1765—1813)…&nbsp;— S.&nbsp;144.</ref>.
 
Діяч Освітньої комісії, що займалася питаннями освіти і просвітництва в [[Річ Посполита|Речі Посполитій]] у 1773—1779 роках. Присягнув Польській конституції в травні 1791 року. 1793 року перебував у Кракові: працював у бібліотеці [[Ягеллонський університет|Ягеллонського університету]], відвідував лекції в Академії, досліджував антикварні, кляштори, мав наміри стати професором Краківського університету.
З 1803 року [[візитатор]] ([[куратор]]) шкіл Волинської, Подільської та Київської губерній; засновник [[Вища Волинська гімназія|Вищої Волинської гімназії]] (1805) разом із видатним польським реформатором [[Гуґо Коллонтай|Гуґо Коллонтаєм]] (від 1819&nbsp;— ліцей), у якій заснував нумізматичний музей (19 тис. рідкісних монет і медалей), що став основою колекції [[Київський національний університет імені Тараса Шевченка|Київського університету]]. Під час цієї роботи зазнавав переслідувань від російської влади (1807, 1808 роки), прикростей від університету Вільнюса (1810 року). 1811 року заснував друкарню Крем'янецького ліцею, в заповіті переказав власну бібліотеку (32 тис. томів) для нього<ref name="АК46">''Knot A.'' Czacki Tadeusz (1765—1813)…&nbsp;— S.&nbsp;146.</ref>. Сприяв поверненню з Росії на Волинь цінної бібліотеки К.&nbsp;Залуського.
 
Для Кременецької гімназії не шкодував власних грошей, іноді використовував для неї державні кошти, призначені для інших шкіл. Ректор [[Вільнюський університет|Віленського університету]] [[Ян Снядецький]] у травні 1810 року виявив витрату Т.&nbsp;Чацьким 12 тис. рублів на своє дітище замість шкіл [[Житомир]]а, [[Вінниця|Вінниці]], [[Кам'янець-Подільський|Кам'янця на Поділлі]]<ref>''Даниляк П.'' Тадеуш Чацький та його роль у розвитку освіти на Правобережній Україні…&nbsp;— С.&nbsp;58-5958—59.</ref>. Спричинився до поширення шкіл, підтримував професійне [[шкільництво]]. По його смерті більшість обов'язків у Крем'янецькій комісії перейшли [[Міхал Собанський|Міхалу Собанському]]<ref>''Anusik Z.'' Sobański Michał h. Junosza (1755—1832) // [[Polski Słownik Biograficzny]].&nbsp;— Warszawa&nbsp;— Kraków&nbsp;: Polska Akademia Nauk, Polska Akademia Umiejętności, 1999.&nbsp;— TomT. XXXIХ/3, zeszyt 162.&nbsp;— 435. {{ref-pl}}</ref>.
 
Тіло поховали в родинному склепі в Порицьку. Серце було поховане в урні, що знаходиласяперебувала в актовій залі КременецькогоКрем'янецького колегіуму.<ref name="АК46"/>.
 
== Праці ==
# ''Mowa… w usprawiedliwieniu tabeli przychodów i wydatków od Komisji Skarbu Kor. d. 2 grudnia 1791 miana'', (Warszawa 1791)
# ''O Konstytucji Trzeciego Maja 1791. Do J. WW. Zalewskiego, trockiego, i Matuszewicza, brzeskolitewskiego, posłów'', brak miejsca wydania (1791); rękopisy w Bibliotece PAN Kraków, sygn.: 181, 212
# ''Uwagi o handlu z Anglią, Portą Ottomańską i innymi narodami'', powst. w roku 1792; fragmenty pt. „O«O handlu Polski z Portą Ottomańską”Ottomańską», wyd. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 2, Kraków 1835, s. 156–191156—191
# ''Obraz panowania Zygmunta Augusta ks. Adamowi Czartoryskiemu G. Z. P. 1798 roku przesłany'', wyd. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 3, Kraków 1835, s. 1–38
# ''O litewskich i polskich prawach, o ich duchu, źrzódłach, związku i o rzeczach zawartych w pierwszym Statucie dla Litwy 1529 r. wydanym'', t. 1–2, Warszawa 1800–18011800—1801; przekł. rosyjski: fragm.: W. Anastasiewicz ''Ulej'' 1811, t. 2, cz. 2, zeszyt 11, s. 367–374367—374
# „O«O dziesięcinach w powszechności, a szczególniej w Polszcze i Litwie. Rzecz czytana na posiedzeniu Warsz. Tow. Przyj. Nauk”Nauk», ''Rocznik Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk'', t. 1 (1802); odb. Warszawa 1801; przekł. francuski: A. Potocki pt. ''Des Dîmes en général et particulièrement…'', Warszawa 1801; przekł. rosyjski: W. Anastasiewicz, rękopis, (informacja A. Osińskiego, s. 178)
# „Rozbiór«Rozbiór dziejów narodu polskiego przez pierwszych dwóch pisarzów, Marcina Galla i Wincentego Kadłubka”Kadłubka», ''Nowy Pamiętnik Warszawski'' 1801, t. 1
# „O«O nazwisku Ukrainy i początku Kozaków”Kozaków», ''Nowy Pamiętnik Warszawski'' 1801, t. 4; przekł. rosyjski: W. Anastasiewicz ''Ulej'' 1811, t. 2, cz. 1, zeszyt 2, s. 118–134118—134
# ''List o Koperniku'', Warszawa 1802
# ''Uwagi nad uwagami o dziesięcinach'', Warszawa 1803
# ''Mowa… miana na zjeździe duchowieństwa łuckiego obrządku łacińskiego d. 20 paźdz. 1803'', brak miejsca i roku wydania; wyd. następne: ''Nowy Pamiętnik Warszawski'' 1804, t. 15, s. 327–343327—343
# ''O gimnazjum w wołyńskiej guberni i innych dla obojej płci ustanowionych uczynione przedstawienie… r. 1803 w grudniu'', brak miejsca i roku wydania
# ''O stanie jeneralnym oświecenia guberni wołyńskiej i śrzodkach urządzenia i upowszechnienia nauk uczynione doniesione 1804 r.'', wyd. F. Kojsiewicz: ''Korespondencja listowna z T. Czackim H. Kołłątaja…'', t. 2, Kraków 1844
# ''Odezwa do uczniów Gimnazjum Wołyńskiego 28 grudnia 1806'', brak miejsca i roku wydania
# ''O Komisji Edukacji na Litwie'', brak miejsca wydania 1807, informacja L. Finkla (poz. 5647)
# „O«O Żydach”Żydach», Wilno 1807; wyd. następne: wyd. 2 pt. „O«O Żydach i Karaitach”Karaitach», ''Dziennik Wileński'' 1807 i odb.; przekł. rosyjski: W. Anastasiewicz, rękopis, (informacja A. Osińskiego, s. 189)
# ''Odezwa do uczniów Gimnazjum Wołyńskiego po powrocie z Petersburga 22 lutego 1808'', brak miejsca i roku wydania
# ''Mowa przy dokończeniu biegu szkolnego w Gimnazjum Wołyńskim 1808'', rękopis, (informacja A. Osińskiego)
# ''Czy prawo rzymskie było zasadą praw polskich i litewskich i czy z północnymi narodami mieliśmy wiele wspólnych praw i zwyczajów? Rozprawa czytana w Krzemieńcu na otwarcie r. szkoln. w Gimnazjum Wołyńskim'', Wilno 1809; przekł. rosyjski: W. Anastasiewicz, rękopis, (informacja A. Osińskiego, s. 193)
# ''O rzeczy menniczej w Polsce i na Litwie'', powst. 1810, wyd. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 1, s. 1–128, t. 2, s. 1–58, Kraków 1835
# „O«O Tatarach”Tatarach», ''Dziennik Wileński'' 1810, przedr. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 2, s. 87–108, Kraków 1835
# ''Do uczniów i nauczycielów Gimnazjum Wołyńskiego (z powodu śmierci J. Czecha, pierwszego rządcy tegoż Gimnazjum). Krzemieniec 2 grudnia 1810'', brak miejsca i roku wydania
# ''Tłumaczenie się… przed Komisją reskryptem najwyższym 23 września 1810 dla rozważenia różnych przedmiotów o Wołyńskim Gimnazjum ustanowioną, 18 grudnia 1810 w Żytomierzu podane'', brak miejsca i roku wydania
# ''Odezwa do uczniów Gimnazjum Wołyńskiego i do zacnych ziomków, którzy dzieci swe do tej szkoły oddają. Krzemieniec 16 lipca 1811'', brak miejsca i roku wydania
# ''Mowa… d. 30 styczn. 1812 w Kijowie (przy otwarciu gimnazjum) miana'', Krzemieniec 1812; przekł. rosyjski: W. Anastasiewicz ''Ulej'' 1812, t. 2, cz. 2, zeszyt 17
# ''Plan mapy jeneralnej'', ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816, s. 272–285272—285; także wyd. 2 Kraków 1851
# ''Wstęp do mowy pochwalnej Chreptowicza'', ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816, s. 404–405404—405
# „O«O Cyganach”Cyganach», wyd. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 2, Kraków 1835, s. 59–86
# „O«O prawie chełmińskim”chełmińskim», wyd. M. Wiszniewski: ''Pomniki historii i literatury polskiej'', t. 2, Kraków 1835, s. 109–126109—126
# ''O statystyce Polski'', wyd. zobacz: Wydania zbiorowe
# ''O źródłach praw, które miały moc obowiązującą w Polsce i w Litwie'', wyd. zobacz: Wydania zbiorowe
# ''O urządzeniu rękodzielni'', rękopis, (informacja A. Osińskiego)
# ''O rokoszu szlachty pode Lwowem'', 1537, rękopis, (informacja A. Osińskiego)
# ''Wstęp do historii polskiej'', ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816, s. 383–390383—390
# ''Ormianie'', rękopis, (informacja A. Osińskiego)
# ''Prawo do miast kryminalne'', rękopis, (informacja A. Osińskiego)
# ''O szkołach powiatu włodzimierskiego'', rękopis: Biblioteka Uniwersytety Wileńskiego (Kuratoria Czartoryskich, sygn.43).
 
=== Збірники ===
* ''Dzieła… zebrane i wydane przez hr. E. Raczyńskiego'', t. 1–3, Poznań 1843–18451843—1845; wyd. następne (tytułowe) t. 1: Poznań 1844; zawartość:
** t. 1–2: Twórczość poz. 12
** t. 3: Twórczość poz.: 10–11, 13–15, 30, 34–36, 39, 44–47.
 
=== Листи і матеріали ===
* Do J. Przybylskiego z lat 1778–18001778—1800, rękopis: Biblioteka Jagiellońska, sygn. 148
* Do A. Piegłowskiego, superintendenta skarbu koronnego prowincji ruskiej, 21 listów z lat 1787–17921787—1792, ogł. ''Athenaeum'' 1845, t. 6, s. 61–72; 1846, t. 1, s. 193–205193—205
* Listy z lat 1787–18121787—1812 do różnych osób w porządku chronologicznym: S. Małachowskiego (1787), M. Poniatkowskiego (1787), Stanisława Augusta (1792, 1797), A. Pstrokońskiego (1803), W. Borejki (1804), H. Kołłątaja (1805), P. Zawadowskiego (1807), Platera (1810), A. Osińskiego (1810), Miłoradowicza (1812), króla pruskiego (brak roku), Kurakina (brak roku); ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816; także wyd. 2 Kraków 1851
* Do F. Rudzkiego z lat 1788–18101788—1810 i brak daty, 19 listów; do Piaseckiego z lat 1801–18081801—1808 i brak daty, 14 listów; do Stanisława Augusta i odpowiedź; rękopis: Biblioteka Narodowa, sygn. 2809/I
* Do A. Naruszewicza z roku 1791 z opisem grobów królów polskich w Krakowie, ogł. A. Grabowski: ''Kraków i jego okolice'', Kraków 1830, s. 360–363360—363
* Do M. Wolskiego z 28 września i 3 grudnia 1792, ogł. D. Chodźko, ''Ondyna Druskienickich Źródeł'' (Grodno) 1846, zeszyt 8
* Do L. Kropińskiego z lat 1796–18021796—1802, ogł. J. Bartoszewicz, ''Dziennik Warszawski'' 1854, nr: 159–160159—160, 162, 170, 187
* Do S. B. Lindego z lat: 1798, 1802–18041802—1804; do J. M. Ossolińskiego z roku 1798 i brak roku; od J. M. Ossolińskiego z roku 1803; do L. Kropińskiego brak roku; z rękopisów wykorzystał i drobne fragmenty ogł. J. Michalski: „Spór«Spór o koncepcję słownika Lindego”Lindego», ''Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej'', t. 2, Warszawa 1954
* Do L. Kropińskiego 12 listów z lat 1800–18051800—1805; do nieznanej z nazwiska osoby list z roku 1800; do W. Borejki 35 listów z lat 1804–18051804—1805; rękopis: Ossolineum, sygn. 4962/II
* Do M. Molskiego 3 listy z lat 1801–18021801—1802; do M. Jurkowskiego list z roku 1812; ogł. T. Wierzbowski: ''Materiały do dziejów piśmiennictwa polskiego'', t. 2, Warszawa 1904
* Korespondencja z Janem Śniadeckim z lat 1801–18031801—1803, ogł. M. Chamcówna w książce: „J«J. Śniadecki: O Koperniku”Koperniku», Wrocław (1955), ''Biblioteka Narodowa'', seria I, nr 159, (tu 17 listów od Śniadeckiego, w tym: 12 ogł. z rękopisu Biblioteki Jagiellońskiej, sygn. 3102)
* Do Towarzystwa Przyjaciół Nauk z lat: 1802, 1805; ogł. A. Kraushar: ''Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk'', t. 1, Kraków 1900
* Do J. Skoczylasa Piaseckiego 2 listy z lat: 1802, 1805; do Waxmana 2 listy brak daty; do W. Borejki 5 listów z lat: 1805, 1810–18111810—1811; ogł. E. Heleniusz (E. Iwanowski): ''Wspomnienia lat minionych'', t. 1, Kraków 1876, s. 480 nn.
* Do A. J. Czartoryskiego z lat 1803–18111803—1811, ogł. w całości lub fragm. L. Dębicki: „Z«Z korespondencji naukowej Puław”Puław», ''Biblioteka Warszawska'' 1885, t. 1
* Do P. Maleszewskiego z lat 1803–18061803—1806, rękopisy znajdowały się w Bibliotece byłej Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie
* Do J. Kruszyńskiego z lat 1804–18051804—1805, ogł. K. W. Wójcicki: ''Cmentarz Powązkowski pod Warszawą'', t. 1, Warszawa 1855, s. 116–117116—117
* Do Kudlickiego (instrukcja) z roku 1806; od A. J. Czartoryskiego z roku 1806 i do tegoż z 1808; do F. Biernackiego z roku 1810; do Jana Śniadeckiego; wyd. M. Baliński: ''Pamiętniki o Janie Śniadeckim'', t. 2, Wilno 1865, s. 234–238234—238, 352–359352—359, (tu również listy od Śniadeckiego)
* Korespondencja z Janem Śniadeckim z lat 1806–18111806—1811, 15 listów, wyd. B. Gubrynowicz: „Z«Z nieznanej korespondencji Jana Śniadeckiego z T. Czackim”Czackim», ''Księga pam. ku uczczeniu 350 rocznicy i 10 wskrzeszenia Uniw. Wil.'', t. 1, Wilno 1929, s. 104–128104—128 i odb.
* Do J. Zawadzkiego z 31 maja, 18 sierpnia 1807; 9 kwietnia 1809; z 1811 i końca roku 1811; ogł. T. Turkowski: ''Materiały do dziejów literatury i oświaty na Litwie i Rusi'', t. 1, Wilno 1935, s. 142–145142—145
* Do L…iego z Porycka z 15 września 1809 (dla nauczyciela jego syna), ogł. H. Skimborowicz, ''Przegląd Naukowy'' 1842, t. 1, s. 263–270263—270
* Do Rektora Uniwersytetu Wileńskiego z lat 1809–18111809—1811, rękopisy w Bibliotece Akademii Nauk USRR w Kijowie, sygn.: YH. 258
* Do F. Biernackiego 2 listy z roku 1810, do A. J. Czartoryskiego 7 listów z lat 1811–18121811—1812, wyd. K. Sienkiewicz: ''Skarbiec historii polskiej'', t. 2, Paryż 1840
* Korespondencja listowna z T. Czackim H. Kołłątaja przedsięwzięta w celu urządzenia instytutów naukowych i pomnożenia oświecenia publicznego w guberniach wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej'', z rękopisu wyd. F. Kojsiewicz, t. 1–4, Kraków 1844–18451844—1845
* Do N. Karamzina, ogł. D. J. Wierzbicki, ''Athenaeum'' 1845, t. 5, s. 193–196193—196
* Do G. E. Grodka, ogł. ''Przewodnik Naukowy i Literacki'' 1876
* Korespondencja z A. K. Czartoryskim, rękopis: Biblioteka Czartoryskich (Achiwum Domowe Ew. XVII/1109)
* Od F. Łubieńskiego z 22 marca 1789, ogł. T. Korzon: ''Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta'', t. 5, Warszawa 1898, s. 9
* Od: Stanisława Augusta (1792), Ch. Hohenzollerna (1801), Fryderyka Wilhelma (1802), N. Nowosilcowa (1802), H. Kołłątaja (1804–18051804—1805), M. Murawiewa (1805), P. Zawadowskiego (1805–18061805—1806), P. Stefanowicza (1808), A. J. Czartoryskiego (1809, 1812), N. Karamzina (1810), Alvenslebena (brak roku); ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816; także wyd. 2 Kraków 1851
* Od J. M. Ossolińskiego z 23 kwietnia 1798, z rękopisu Biblioteki Czartoryskich, sygn. 968; ogł. ''Przegląd Lwowski'' 1873, t. 5, s. 78–81
* Od J. Śniadeckiego z lat 1803–18061803—1806, wyd. M. Chamcówna, S. Tync: ''Korespondencja Jana Śniadeckiego. Listy z Krakowa'', t. 2, Wrocław 1954
* Od A. Czarnockiego z 8 lutego 1809, rękopis: Biblioteka Czartoryskich, sygn. 1181
* ''Raport do Komisji Skarbu Koronnego… z objazdu prowincji ruskiej w miesiącach czerwcu, lipcu i sierpniu 1787r., podany w miesiącu marcu 1788 r. z dołączonymi uwagami o handlu polskim'', ogł. J. I. Kraszewski: „Pierwsze«Pierwsze prace T. Czackiego”Czackiego», ''Athenaeum'' 1846, t. 2
* ''Punkta, pod którymi pragnę mieć rękopisma JKMci powierzone mojej straży'' (1797), oryginał w Archiwum Głównym Akt Dawnych (Archiwum Jabłonny; korespondencja Stanisława Augusta, sygn. XIII/3a, k. 285–286285—286)
* ''Reskrypt Jego Cesarskiej Mości Aleksandra I do JW. Tadeusza Czackiego… i ustawy dla Gimnazjum Wołyńskiego'', tłum. z rosyjskiego R. Strzelecki (Wilno 1805); także ''Dziennik Wileński'' 1805, t. 3
* Wyrok Aleksandra I z 20 lipca 1807, ogł. A. Osiński: ''O życiu i pismach T. Czackiego'', Krzemieniec 1816; także wyd. 2 Kraków 1851
 
== Пам'ять ==
* Біля [[Кременецька обласна гуманітарно-педагогічна академія імені Тараса Шевченка|Кременецької гуманітарно-педагогічної академії імені Тараса Шевченка]] у 2015 році відкрито пам'ятник-погруддя Тадеушу Чацькому <ref>''Тарас Грушівський.'' [http://www.radyvyliv.info/pogruddya-tadeusha-chackogo-v-kremenci.html Погруддя Тадеуша Чацького &nbsp;— в Кременці] // Радивилів.info.&nbsp;— 2015.&nbsp;— 21 жовтня.</ref>.
* Меморіальні таблиці Чацького відкрито в місті [[Дубно]] на будинку, де він проживав, а також на приміщенні бібліотеки [[Кременецька обласна гуманітарно-педагогічна академія імені Тараса Шевченка|Кременецької гуманітарно-педагогічної академії імені Тараса Шевченка]] (2002).
* Іменем вченого була названа вулиця у Львові (тепер [[Вулиця Чорноморська (Львів)|вулиця Чорноморська]])<ref>''[[Мечислав Орлович|Orłowicz M.]]'' Ilustrowany przewodnik po Lwowie z planem miasta // Wydanie drugie.&nbsp;— Lwów-WarszawaLwów—Warszawa&nbsp;: Ksiąźnica Atlas, 1925.&nbsp;— 276&nbsp;s.&nbsp;— mapa. {{ref-pl}}</ref>.
 
== Примітки ==
* ''Моліцька Г., Ткачов С., Ханас В., Чернихівський Г.'' Чацький Тадеуш // {{ТЕС|3|584}}
* ''Поліщук Ю.'' [http://history.org.ua/LiberUA/978-966-00-1359-9/978-966-00-1359-9.pdf Чацький Тадеуш] // {{ЕІУ|10|488}}
* ''Knot A.'' Czacki Tadeusz (1765—1813) // [[Polski Słownik Biograficzny]].&nbsp;— Kraków, 1937.&nbsp;— tT. IV/1, zeszyt 16.&nbsp;— S.&nbsp;144–146. {{ref-pl}}
* ''Konopczyński W.'' Czacki Feliks (Szczęsny), (1723—1790) // [[Polski Słownik Biograficzny]].&nbsp;— Kraków, 1937.&nbsp;— Т.&nbsp;IV/1, zeszyt 16.&nbsp;— S.&nbsp;140–142. {{ref-pl}}
 
* [http://www.sejm-wielki.pl/b/3.529.133 Tadeusz Czacki z Czacza h. Świnka (ID: 3.529.133)] {{ref-pl}}
* [https://polona.pl/search/1327a440-f19e-11e5-911f-27e3b763b82c/ CBNPolona] {{ref-pl}}
 
 
{{DEFAULTSORT:Чацький}}
159 470

редагувань